ភាសាខ្មែរជិតភាសាថៃ ឬវៀតណាម? ចម្លើយពីអ្នកភាសាវិទ្យា

សំណួរ «ភាសាខ្មែរជិតភាសាថៃ ឬវៀតណាម?» គឺជាសំណួរដែលត្រូវបានសួររាប់លើករាល់ថ្ងៃលើបណ្តាញសង្គម ហើយចម្លើយបង្ហាញថា ភាសាទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងខុសគ្នាទៅនឹងភាសាខ្មែរ — ភាសាខ្មែរ និងភាសាវៀតណាម ជាភាសាជាប់គ្នា តាមគ្រួសារភាសា ចំណែក ភាសាថៃ បានមានឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រៅលើភាសាខ្មែរ តាមរបៀបទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ការយល់ដឹងអំពីភាពខុសគ្នារវាងគ្រួសារភាសា និងការបង្ហាត់ភាសា គឺជាចំណុចស្នូលក្នុងការឆ្លើយសំណួរ «Is Khmer closer to Thai or Vietnamese?» ដោយត្រឹមត្រូវ។

ភាសាខ្មែរជាភាសា Austroasiatic: ស្ថានភាពគ្រួសារ

ការយល់ច្បាស់ថា Is Khmer closer to Thai or Vietnamese ត្រូវចាប់ផ្តើមពីគ្រួសារភាសា (language family)។ វិគីភីឌាខ្មែរ និងប្រភពអប់រំ Britannica ចាត់ថ្នាក់ភាសាខ្មែរ ថាជាភាសា Austroasiatic ជើងខាងត្បូងដ៏ប្រើប្រាស់ ជាមួយភាសាវៀតណាម Mon Munda និង Khasi ជាដើម។ ភាសាវៀតណាម ក៏ជាភាសា Austroasiatic ដូចគ្នា ដូច្នេះ បើគ្រាន់តែមើលតាមថ្នាក់ «ត្រកូល» ភាសា ភាសាខ្មែរ «ជិត» ភាសាវៀតណាមជាង ភាសាថៃ។

ភាសាថៃ វិញ ស្ថិតក្នុងគ្រួសារ Kra-Dai (ហៅផងដែរថា Tai-Kadai) ដែលមិនមានទំនាក់ទំនងពូជ ទៅនឹង Austroasiatic ទេ។ ប្រភពជំនាញ Open Development Cambodia ដែលធ្វើឯកសារ ភូមិសាស្ត្រ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា ក៏ទទួលស្គាល់ថា ប្រទេសថៃ និងវៀតណាម ជាប្រទេសជិតខាងសំខាន់ ហើយទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ទាំងពីរ មានភាពស្មុគ្រស្មាញ ខុសៗគ្នា។

ប្រវត្តិភាសាខ្មែរ ភាសាថៃ វៀតណាម: ដើមកំណើត និងការវិវត្ត

ដើម្បីឆ្លើយ Is Khmer closer to Thai or Vietnamese ដោយស៊ីជម្រៅ ត្រូវយល់ប្រវត្តិ។ ភាសាខ្មែរ ដែលជាភាសារស់នៅតាំងពីយ៉ាងហោចណាស់សតវត្ស ទី ៧ គ.ស. មានស្ថានភាពជា «ភាសាធំ» (classical language) ក្នុងពាក់ព័ន្ធ Mainland Southeast Asia ដំបូង ហើយអក្សរខ្មែរ ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងពេលនោះ។ ជំនាន់ Angkorean (ស.ស. ០៨០២ ដល់ ១៤៣១) ភាសាខ្មែរ គ្រប់គ្រងតំបន់ ហើយភាសាថៃ (ដំបូង «ភាសា Tai» ជារួម) ឈ្លបចូលតំបន់នេះពីភាគខាងជើង។ ចន្លោះ ស.ស. ០៩០០–១២០០ ភាសាថៃ និងខ្មែរ ចាប់ផ្តើម «ជ្រៀតជ្រែក» ភាសាស្រ្តី ថ្វីបើពូជ (family) ខុសគ្នា។

ការប្រែប្រួលដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ភាសាវៀតណាម គឺ ការស៊ូទ្រាំទៅនឹង ១,០០០ ឆ្នាំ នៃការដឹកនាំដោយចិន (ស.ស. ១១១ ម.គ.ស. ដល់ ស.ស. ៩៣៩) ដែលផ្តល់ «ស្រទាប់ Sino-Vietnamese» ដ៏ស្រាល ដល់ភាសាវៀតណាមទំនើប។ ការផ្លាស់ប្តូរ «ស្រទាប់ចិន» ធំ ៗ នេះ ធ្វើឱ្យវៀតណាមបានហើរចេញ ពី «ចំណង Austroasiatic» ខ្លះ ហើយក្នុងទស្សនៈ «ដែលថ្ងៃនេះ» ភាសាវៀតណាម ស្ទើតនឹងខ្មែរតិចជាង ដែលអ្នកខ្លះ គិតថាខ្មែរ «ជិត» ថៃ ក្នុងភ្លឺ «ការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ»។

«ទំនាក់ទំនងពូជ (genealogical) និងទំនាក់ទំនងទំនាក់ (contact) គឺគំនិតសំខាន់ ២ ខុសគ្នា — ខ្មែរ-វៀតណាម ជាប់ “ពូជ” ចំណែក ខ្មែរ-ថៃ ជាប់ “ទំនាក់” ។»

ការប្រៀបធៀប Is Khmer closer to Thai or Vietnamese តាមវ្យាករណ៍

ការប្រៀបធៀបតាមវ្យាករណ៍ ជួយយើងឃើញ Is Khmer closer to Thai or Vietnamese ច្បាស់ជាង។ ភាសាខ្មែរ ភាសាថៃ និងភាសាវៀតណាម ទាំង ៣ ជាភាសា «isolating» ដែលប្រើលំដាប់ SVO (Subject-Verb-Object) ជាមូលដ្ឋាន — ភាពស្រដៀងគ្នានេះ គ្មានន័យ «ជិត» ខ្លួនជាក់ស្ដែងទេ ព្រោះជាលក្ខណ Areal ទូទៅ (Mainland Southeast Asia Linguistic Area)។

ស្រដៀងគ្នារវាងខ្មែរ-ថៃ

ក្នុងវ្យាករណ៍ ភាសាថៃ និងភាសាខ្មែរ ស្រដៀងគ្នា ក្នុងទម្រង់ «classifiers» (ពាក្យដើម្បីរាប់) ការប្រើ «ប្រាសាទ Pali-Sanskrit» ក្នុងវាក្យស័ព្ទ ផ្លូវការ ហើយបុរាណ ខ្មែរ ជួយ «ផ្ទេរ» អក្ខរាវិរុទ្ធ ដ៏ច្រើនទៅភាសាថៃ — ហេតុនេះ ប្រព័ន្ធអក្ខរាវិទ្យា ថៃ ដើរតាម ទំនៀម Brahmi-Khmer ដែលខ្មែរបានឆ្លាក់ ។

ស្រដៀងគ្នារវាងខ្មែរ-វៀតណាម

ភាសាខ្មែរ និងវៀតណាម ជាភ្លោះ Austroasiatic ហើយ ទោះ ស្រទាប់ចិននៅ លើ វៀតណាម ខ្លាំង ក៏ ដោយ ឫស «Mon-Khmer» ដែល ស្ថិតក្នុង ករណីទាំងពីរ ត្រូវបាន ស្គាល់ ដោយ អ្នកភាសាវិទ្យា ។ ដើមពាក្យ «Austroasiatic» ខ្លះ ដូចជា «amba» (ទឹក) «dom» (ទ្រង) ក្នុង ខ្មែរ ត្រូវ ជ្រៀប ជ្រែករបស់ «nước» (ទឹក) ក្នុង វៀតណាម — ជាឧទាហរណ៍ «ឫស» ភាសា ដ៏ « ជ្រៅ»។

វាក្យស័ព្ទ: ហេតុអ្វីខ្មែរ «ឆ្ពោះ» ថៃ ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ?

ទោះ ភាសាខ្មែរ «ជិត» វៀតណាម «ក្នុង ត្រកូលភាសា» ក្នុង ការ ប្រើ ប្រាស់ ប្រចាំ ថ្ងៃ ប្រជាជន ខ្មែរ ជា ច្រើន សសំណូរ ថា «ខ្មែរ ជិត ថៃ ជាង»។ ហេតុ មួយ ចម្បង គឺ ចំនួន «ពាក្យ ខ្ចី» (loanwords) ពី ថៃ ចូល ខ្មែរ ខ្ពស់ ណាស់ — ជាពិសេស ក្នុង ចំណោម ប្រជាជន ខ្មែរ ដែល ស្ថិត នៅ ខេត្ត ជិត ព្រំ ដែន ថៃ ។ ព្រំ ដែន ដែន​ កម្ពុជា-ថៃ ដ៏ វែង ស.ស. ៨១៧ គីឡូម៉ែត្រ — ទំហំ ដ៏ ធំ ដែល អនុញ្ញាត ឱ្យ ទំ នាក់ ទំ នង ស្ថិត ចំ ។

លើ ស ពី នេះ ប្រ ព័ន្ធ​ អក្សរ ថៃ ត្រូវ ជំ ពូក នៅ ក្នុង ទ្រុ​ Brahmi ដែល ជា ប្រ ព័ន្ធ «ជ យ» ស្រ ដៀង ប្រ ព័ន្ធ​ អក្សរ ខ្មែរ ។ ក្នុង អ្នក ពិ និត្យ ឃើញ ជា ដំ បូង អក្សរ ខ្មែរ និង ថៃ «ស្រ ដៀ ង» ខ្លះ ហើយ ភ្ញាំ ព្រ ឺ ។ ចំណែក អក្សរ វៀ ត ណាម ទំ នើប ប្រើ «Latin (Chữ Quốc ngữ)» — ផ្ទុយ ពី ខ្មែរ ទាំង ស្រុ ង ។

ឥទ្ធិពលចិន​លើភាសាវៀតណាម: ហេតុអ្វីខ្មែរ-វៀតណាម «ឆ្ងាយ» ក្នុងការស្ដាប់?

ការ ពន្យល់ ដ៏ ហ្ម ត់ ចំ ពោះ Is Khmer closer to Thai or Vietnamese គឺ ត្រូ វ ពន្យ ល់ ពី «ស្រ ទាប់ ចិ ន» ក្នុង វៀ ត ណាម ។ ចន្លោ ះ ស.ស. ១១១ ម. គ.ស. ដល់ ស.ស. ៩៣៩ ប្រ ទេ ស វៀ ត ណាម ស្ថិ ត ក្រោ ម ការ ដឹ ក នាំ ច ន ប្រ មា ណ ១,០០០ ឆ្នាំ ។ ក្នុ ង រ យ ៈ ពេ ល ដ៏ យូ រ នោ ះ ភា ស ា ចិ ន នា ំ «ស ព្ទ Sino-Vietnamese» ប្រ ម ា ណ ៦០% នៃ វ ចនា នុ ក្រ ម វៀ ត ណា ម ទំ នើ ប ។ ន ា ំ ឱ្យ ភា ស ា វៀ ត ណា ម ក្នុ ង ការ ស្ ដា ប់ ស្រ ដៀ ង ចិ ន ខ្លា ំ ង ហើ យ «ឆ្ ង ា យ» ពី ភា ស ា ខ្ម ែ រ ។

ភាពស្រដៀងគ្នាក្នុងតំបន់ Southeast Asia: Mainland SEA Linguistic Area

អ្នក ភា ស ា វិ ទ្យ ា ហ្គ ើ ន ស្គ ា ល់ «Mainland Southeast Asia Linguistic Area» (MSEA) — ការ ស ង្ខ ែ ប ដ ែ ល ភា ស ា ខ្ម ែ រ ថៃ វៀ ត ណ ា ម ភ ូ ម ា ឡ ា វ ស ុ ទ្ធ «ទ ទ ួ ល» ភ ា ព ស្ ក ើ ប ស ំ ក ូ ល ខ ្ ព ស់ ។ ភ ា ព ស ្ ក ើ ប ស ំ ក ូ ល នោ ះ — ដូ ច ជ ា ប ្ រ ើ ប ្ រ ាស់ «ពា ក ្ យ ជ ំ ន ួ យ» (classifiers) «ស ្ ន ៀ ង» «ល ំ ដ ា ប់ S V O» ន ិ ង «ន ិ ស ្ ស យ ស ំ ណ ួ រ ត ្ ប ូ ត ្ ប ួ ន (» — ជ ា ផ ែ ន ក ា រ «ទ ំ ន ាក ់ ទ ំ ន ង ត ំ ប ន ់» (areal features) ។

ប ្ រ ព ន្ ធ ឡ ោ ង ់ ព ញ «Mainland SEA Area» ន ំ ឱ ្ យ ភ ា ស ា ព ី គ ្ ន ួ ស ា រ ផ ្ ស េ ង ដ ូ ច ជ ា ខ ្ ម ែ រ (Austroasiatic) ន ិ ង ថ ៃ (Kra-Dai) ស ្ ទ ើ រ «ជ ី ត» ក ្ ន ុ ង ច ំ ណ ំ អ ្ ន ក ដ ែ ល ព ិ ច ា រ ណ ា ទ ំ ហ ំ ភ ាព ស ្ រ ដ ៀ ង ។ ណ ា ម ួ យ ត ំ ប ន ់ ភ ូ ម ិ ស ា ស ្ ត ្ រ ដ ែ ល ភ ា ស ា ស ុ ទ ្ ធ ន ិ ញ «ច ម ្ ប ើ ង» ក ំ ប ន ្ ដ ូ ចេ ញ ម ុ ន ។

តារាងប្រៀបធៀប: ភាសាខ្មែរ ថៃ វៀតណាម

ដ ើ ម ្ ប ី ដ ំ ណ ោ ះ ស ្ រ ាយ Is Khmer closer to Thai or Vietnamese ច ំ ព ោ ះ ទ ំ ព ើ ប ន ៃ ភ ា ស ា ត ា ម ម ុ ខ ង ារ ។

ទំនាក់ទំនងថ្មី ២០២៤–២០២៦: ការអប់រំ និងភាសាក្នុងតំបន់

ការ ព ្ ត ូ ម ា ន ថ ្ ម ី ២ ០ ២ ៤ ប ុ ច ្ ច ុ ប ្ ប ន ្ ន ប ង ្ ហ ា ញ ថ ា ក ម ្ ព ុ ជ ា ន ិ ង ថ ៃ ប ា ន «ដ ំ ណ ើ ប ទ ំ ន ាក ់ ទ ំ ន ង» ទ ៅ ជ ា «ភ ា គ ីY ស ្ ត ្ រ ា ទ ែ ហ ្ ស ីक» ត ា ម ប ្ រ ភ ព ថ ្ ម ី ថ ្ ម ី ។ ន ា ំ ឱ ្ យ ការ ស ំ ណ ួ រ «Is Khmer closer to Thai or Vietnamese» ម ា ន ន ័ យ ច ំ ណ ោ ម ក ម ្ ព ុ ជ ា ។ ក ្ ន ុ ង ន ោ ះ ការ ស ្ ដ ា ប ់ ជ ំ ន ួ ញ វ ប ្ ប ធ ម ្ ម ន ិ ង ការ ស ិ ក ្ ស ា ភ ា ស ា ជ ា ផ ្ ន ែ ក ន ៃ ទ ំ ន ាក ់ ទ ំ ន ង ន ោ ះ ។

ក ម ្ ព ុ ជ ា ន ិ ង វ ៀ ត ណ ា ម ម ្ យ ា ង ទ ៀ ត ម ា ន ទ ំ ន ាក ់ ទ ំ ន ង ជ ិ ត ស ្ ន ិ ទ ំ ណ ប ់ ប ាន ក ំ ព ើ ប ប ្ រ ូ ត ិ ភ ា គ ី ន ំ ស ំ រ ា ប ់ ស ្ ណ ើ ម ក ្ ន ុ ង ២ ០ ២ ៤ ។ រ ដ ្ ឋ ា ភ ិ ប ា ល ខ ្ ម ែ រ ន ិ ង VOV World ជ ំ ព ា ញ ថ ា ព ី rs ទ ំ ន ាក ់ ទ ំ ន ង ក ម ្ ព ុ ជ ា-វ ៀ ត ណ ា ម ចា ប ់ ផ ្ ត ើ ម ២ ៤ ម ិ ថ ុ ន ា ១ ៩ ៦ ៧ ។

ភាសាមួយណាងាយជាងសម្រាប់ខ្មែរ: ថៃ ឬ វៀតណាម?

ក ្ ន ុ ង ប ្ រ ស ិ ន ្ ន ភ ា ព ប ច ្ ច ុ ប ្ ប ន ្ ន ប ្ រ ជ ា ជ ន ខ ្ ម ែ រ ដ ែ ល ត ្ ម ូ វ ស ំ ណ ួ រ «ភ ា ស ា ម ួ យ ណ ា ខ ្ ញ ុ ំ ស ិ ក ្ ស ា ប ំ ព ើ ច ំ ន ្ ន ») ត ្ រ ូ វ ដ ំ ណ ើ រ ហ ើ ម ។ ក ្ ន ុ ង ន ោ ះ ប ំ ព ើ ន ៃ ម ូ ល ហ ើ ត ្ ត ុ ំ ន ៃ ការ ស ំ ណ ួ រ ន ោ ះ ម ក ្ ន ុ ង ន ោ ះ ។ ស ម ្ ព ន ្ ធ ប ំ ព ើ ទ ម ្ ប ើ ប ន ំ ណ ៃ ព ិ ព ណ ্ ន ា ៖

• ភ ា ស ា ថ ៃ ៖ អ ្ ន ក ខ ្ ម ែ រ ជ ា ច ្ រ ើ ន ប ។ ន ។ ច ។ ព ាក ្ យ ប ្ ណ ្ ដ ោ ះ ថ ៃ ។ ករ ណ ី ន ោ ះ ថ ៃ ហ ើ ម ជ ំ ន ួ ញ ជ ំ ន ួ ញ ស ំ ណ ាញ ់ ។
• ភ ា ស ា វ ៀ ត ណ ា ម ៖ ស ្ ន ៀ ង ៦ ម ា ន ភ ា ព ស ្ ត ា ច ็ ស ំ ន ួ ន ប ំ ណ ើ ។ ក ន ្ ន ុ ង ន ោ ះ គ ្ ន ួ ស ា រ ភ ា ស ា ដ ំ ណ ើ ប ។
• អ ្ ន ក ខ ្ ម ែ រ ស ំ ន ួ ន ថ ៃ ប ា ន ភ ្ ន ែ ក «ស ្ រ ដ ៀ ង» ក ិ ន ្ ន ្ ន ារ ។

«ភ ា ស ា ខ ្ ម ែ រ ច ំ ន ួ ន ន ិ ង វ ៀ ត ណ ា ម «ជ ី ត» ក ្ ន ុ ង គ ្ ន ួ ស ា រ ប ំ ព ើ ប ំ ព ើ — ប ្ រ ហ ែ ល ជ ា ដ ូ ច ជ ំ ន ួ ញ ជ ំ ន ួ ញ ស ំ ណ ៃ ហ ើ ម ប ំ ព ើ ប ំ ព ើ ។»

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន: Is Khmer closer to Thai or Vietnamese?

ចម ្ ល ើ យ ច ំ ព ោ ះ «Is Khmer closer to Thai or Vietnamese?» ៖ ភ ា ស ា ខ ្ ម ែ រ ជ ី ត ភ ា ស ា វ ៀ ត ណ ា ម ត ា ម ក ្ ន ួ ស ា រ ភ ា ស ា (Austroasiatic) ប ំ ព ើ ប ំ ព ើ ប ំ ព ើ ។ ប ុ ន ្ ត ែ ត ា ម «ទ ំ ន ាក ់ ទ ំ ន ង ប ្ រ វ ត ្ ត ិ ស ា ស ្ ត ្ រ ន ិ ង វ ា ក ្ យ ស ័ ព ្ ត ់» ភ ា ស ា ថ ៃ ន ិ ង ខ ្ ម ែ រ ម ា ន ឥ ទ ្ ធ ិ ព ល ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។ ស ំ ណ ួ ន ត ំ ប ន ់ «Mainland SEA» ន ំ ឱ ្ យ ភ ា ស ា ទ ំ ន ើ ប ជ ំ ន ួ ញ ហ ើ ម ជ ំ ន ួ ញ ហ ើ ម ន ំ ណ ើ ។ ហ ើ ម ប ់ ឆ្ ន ំ ២ ០ ២ ៦ ន ោ ះ ប ំ ព ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ១ ។

សំណួរញឹកញាប់ (FAQ)

ភាសាខ្មែរ និងភាសាវៀតណាម ស្ថិតក្នុងគ្រួសារភាសាដូចគ្នាទេ?

បាទ/ចាស។ ភ ា ស ា ខ ្ ម ែ រ ន ិ ង វ ៀ ត ណ ា ម ទ ំ ព ើ ប ស ំ ណ ួ ន Austroasiatic ។ ន ោ ះ ន ំ ឱ ្ យ ម ានT ំ ន ាក ់ ទ ំ ន ង «ព ូ ជ» ជ ្ ជ ំ ន ួ ញ ជ ំ ន ួ ញ ជ ំ ន ួ ញ ។

ហេតុអ្វីបានជាភាសាថៃ និងខ្មែរ ស្ទើមមើលទៅស្រដៀង?

ព ្ រ ោ ះ ប ្ រ ព ន ្ ធ អ ក ្ ស រ ថ ៃ ម ូ ល ប ំ ព ើ ប ំ ព ើ ច ំ ន ួ ន ក ្ ន ូ ង ប ្ រ ព ន ្ ធ Brahmi ស ំ ណ ួ ន ។ ក ំ ន ំ ំ ណ ើ ព ាក ្ យ Pali-Sanskrit ជ ំ ន ួ ញ ហ ើ ម ន ំ ណ ើ ។ ន ោ ះ ន ំ ឱ ្ យ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ «ស ំ ណ ួ ន» ក ំ ព ើ ប ។

ភាសាថៃ និងខ្មែរ អាចយល់គ្នាដោយបញ្ចូលគ្នា (mutually intelligible) ទេ?

ទេ ។ ទ ំ ព ើ ប ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។ គ ្ ន ួ ស ា រ ភ ា ស ា ស ំ ណ ួ ន ខ ្ ន ុ ំ គ ់ ន ំ ណ ើ ។ ប ំ ព ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។ ន ោ ះ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។

ភាសាវៀតណាម ហេតុអ្វីមានស្នៀងច្រើន?

ភ ា ស ា វ ៀ ត ណ ា ម ម ា ន ស ្ ន ៀ ង ៦ ត ំ ព ើ ប ក ំ ន ំ ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។ ន ោ ះ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ប ំ ព ើ ន ំ ណ ើ «Sino-Vietnamese» ន ំ ណ ើ ។ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។

ភាសាខ្មែរ ស្ថានភាពក្នុង «Mainland SEA Linguistic Area» ដូចម្ដេច?

ខ ្ ម ែ រ គ ្ ន ួ ស ា រ MSEA ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។

ចំពោះអ្នករៀនភាសា ភាសាថៃ ឬ វៀតណាម ងាយជាងសម្រាប់អ្នកខ្មែរ?

ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ថ ៃ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ន ំ ណ ើ ។

ប្រភព

• វិគីភីឌា ខ្មែរ: ភាសាថៃ — ស្រង់ ៣០ កក្កដា ២០២៦
• វិគីភីឌា ខ្មែរ: ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ — ស្រង់ ៣០ កក្កដា ២០២៦
• វិគីភីឌា ខ្មែរ: ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ថៃ — ស្រង់ ៣០ កក្កដា ២០២៦
• Open Development Cambodia: ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ — ស្រង់ ៣០ កក្កដា ២០២៦
• រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា (pressocm.gov.kh) — ស្រង់ ៣០ កក្កដា ២០២៦
• VOV World (ខ្មែរ): ទំនាក់ទំនងវៀតណាម-កម្ពុជា — ស្រង់ ៣០ កក្កដា ២០២៦