ក្រសួងវប្បធម៌ខ្មែរ ជម្លោះសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី ២០២៦

សេចក្តីសង្ខេប

✓ពិនិត្យដោយ Chan Dara ភ្នំពេញ, ថ្...

1 min read

តារាងមាតិកា

1 ក្រសួងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ — «ការការពារដោយប្រាជ្ញា»
2 ការឆ្លើយតបរបស់យុវវ័យខ្មែរ — ចលនា #KhmerDressOurs
3 ព័ត៌មានសំខាន់អំពីជម្លោះ
4 បរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ — ភ័ស្តុតាងនៃ khmer traditional dress
5 ទស្សនៈអ្នកសិក្សា និងអ្វីដែលត្រូវតាមដានបន្ត
6 ការរាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធ
7 ប្រភព

ពិនិត្យដោយ Chan Dara

ភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី ១៤ ខែសីហា ២០២៦ — ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជា បានអំពាវនាវជាផ្លូវការឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ «រក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ហើយឆ្លើយតបដោយការទទួលខុសត្រូវ» ក្រោយការជជែកវែកញែកអនឡាញក្តៅគ្គុក ផ្ទុះឡើងនៅប្រទេសថៃ ដែលដាក់សំណួរអំពីប្រភព និងភាពច្នៃប្រឌិតរបស់ khmer traditional dress ជាផ្នែកស្នូលនៃអត្តសញ្ញាណប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ យោងតាម Phnom Penh Post ការអំពាវនាវនេះចេញផ្សាយក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោងចុងក្រោយ ខណៈការជជែករីករាលដាលលើ Facebook, TikTok, និង X នៅទូទាំងតំបន់ ASEAN។

ស្ថានការណ៍នេះផ្ទុះឡើងដំបូងនៅបណ្តាញសង្គមថៃ ដែលអ្នកប្រើប្រាស់ខ្លះបានលើកចំណោទ ប្រៀបធៀបរចនាបថ និងប្រភពដើមនៃសំពត់ប្រពៃណី ដែលប្រើប្រាស់ក្នុងបុណ្យ និងពិធីមង្គលការ។ ខ្មែររស់នៅថៃ និងសហគមន៍ខ្មែរ-ក្រោម ភ្លាមៗចូលរួម ដោយទម្លាក់ភ័ស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងរូបថតជំនាន់អង្គរ ដែលបង្ហាញការស្លៀកពាក់ចាប់តាំងពីសតវត្សទី ១២–១៣។ ប្រធានបទនេះចូលក្នុងចំណាត់ hashtag ពេញនិយម ១ (trending) លើ TikTok Cambodia ក្នុងថ្ងៃទី ១៣ ខែសីហា ២០២៦ ដោយស្លាក #KhmerDressOurs ប្រមូលបានចំនួនមើលលើស ៥ លានក្នុង ១២ ម៉ោងដំបូង។

ក្រសួងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ — «ការការពារដោយប្រាជ្ញា»

ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាផ្លូវការថា សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរ ដូចជា សំពត់ហូល ក្រមា សំពត់ចង្ក្រាន និងអាវវែង ត្រូវបានទទួលស្គាល់ក្នុងនាមជាផ្នែកស្នូលនៃបេតិកភណ្ឌខ្មែរ ដែលមានប្រភពប្រវត្តិសាស្ត្ររាប់ពាន់ឆ្នាំ។ ក្រសួងអំពាវនាវឱ្យ «ការឆ្លើយតបដោយប្រាជ្ញា ជំនួសការបញ្ចេញអារម្មណ៍ ដើម្បីការពារកេរ្តិ៍ឈ្មោះប្រទេសជាតិ»។

លោកស្រី សូ ចាន់ណា អ្នកជំនាញផ្នែករចនាម៉ូតប្រពៃណីខ្មែរ ដែលរស់នៅភ្នំពេញ បានអត្ថាធិប្បាយថា៖ «សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរ ជាភាសារបស់ជួររបស់យើង — ពណ៌ ក្រណាត់ ការចក ការប្រើប្រាស់ក្នុងពិធីការ ទាំងអស់នេះបង្ហាញអត្តសញ្ញាណខ្មែរយ៉ាងលម្អិត។ ភ័ស្តុតាងដែលអង្គរបានបញ្ជាក់ហើយ មិនអាចត្រូវបានបំភ្លេចដោយការជជែកអនឡាញឡើយ។»

ការឆ្លើយតបរបស់យុវវ័យខ្មែរ — ចលនា #KhmerDressOurs

ក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោងតែមួយ ស្លាក #KhmerDressOurs ចូលក្នុងចំណាត់ hashtag ពេញនិយម ១០ ចំបងលើ TikTok Cambodia។ អ្នកបង្កើតមាតិការាប់ពាន់ នាំគ្នាផ្ទុកឡើងវីដេអូ «fit-check» ពាក់ khmer traditional dress ក្នុងពណ៌ ខ្ញី ម្ទេស ស និងខ្មៅ ដោយភ្ជាប់ caption ជាភាសាខ្មែរ ផ្ដល់ការអប់រំប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ចំណែកលើ Facebook Cambodia ការចែករំលែករូបថតបុរាណ និង infographic ពន្យល់អំពីប្រភពសំពត់ ត្រូវបានចែករំលែកលើសពី ១៥,០០០ ដង ក្នុងថ្ងៃតែមួយ យោងតាម Khmer Times។

លោក ជា វីរៈ អ្នករចនាម៉ូតដែលតែងតែបង្ហាញសំពត់ហូល hybrid នៅ Phnom Penh បានអត្ថាធិប្បាយថា៖ «ពេលនេះ យើងនំាការយល់ដឹងចែករំលែកគ្នា — មិនមែនបែបចោទប្រកាន់ទេ ប៉ុន្ដែបង្ហាញ ប្រាប់ ហើយបញ្ជាក់ថាទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីខ្លះជារបស់ខ្មែរ។ ជំនាន់យើងស្គាល់ Canva, Adobe, TikTok — ជំនាន់យើងដឹងរៀបចំ content ការពារបេតិកភណ្ឌ។»

ព័ត៌មានសំខាន់អំពីជម្លោះ

ធាតុ	ការពិត
ប្រភពនៃជម្លោះ	បណ្ដាញសង្គមថៃ ជជែកអំពីប្រភពសំពត់
កាលបរិច្ឆេទ	ថ្ងៃទី ១២–១៤ ខែសីហា ២០២៦
ការឆ្លើយតបរបស់ក្រសួង	អំពាវនាវឱ្យស្ងប់ ការពារបេតិកភណ្ឌ
ចំនួនមើល #KhmerDressOurs	លើស ៥ លាន ក្នុង ១២ ម៉ោង
ភ័ស្ដុតាងប្រវត្តិ	ចម្លាក់អង្គរ សតវត្សទី ១២–១៣

បរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ — ភ័ស្តុតាងនៃ khmer traditional dress

ក្រសួងបានយោងទៅលើការស្រាវជ្រាវបេតិកភណ្ឌ UNESCO ដែលបង្ហាញថា ការស្លៀកពាក់ប្រពៃណីខ្មែរ ជាពិសេស សំពត់ហូល ត្រូវបានដាក់ក្នុងបញ្ជី Intangible Cultural Heritage ដោយបញ្ជាក់ភ្ជាប់ទៅនឹងប្រពៃណីការចក់វាំងនន (silk weaving) ខ្មែរ ដែលប្រើបច្ចេកទេស ikat ដ៏ស្មុគស្មាញ។ ជំនាន់ថ្មីនៃអ្នករចនាម៉ូតខ្មែរ ដែលបានស្ដារការចក់ហូល និងប្រើប្រាស់ក្រមា ក្នុងស្ទីលទំនើប គឺជាភស្ដុតាងនៃភាពបន្ត និងការច្នៃប្រឌិតនៃ khmer traditional dress ។

ខ្មែរ-ដាយអាស្ប័រ (diaspora) នៅអូស្ត្រាលី កាណាដា និងបារាំង ក៏ចូលរួមក្នុងចលនានេះ ដោយប្រើ hashtag ខ្មែរ ដើម្បីផ្ដល់ context ប្រវត្តិវប្បធម៌ ក្នុង community ដាយអាស្ប័រ។ ការទំនាក់ទំនងឆ្លងព្រំដែននេះ ស្ដែងឱ្យឃើញថា អត្តសញ្ញាណដាយអាស្ប័រ ស្ថិតជាម្ចាស់នៃ Khmer Wave culture movement ដ៏ធំ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦។

ទស្សនៈអ្នកសិក្សា និងអ្វីដែលត្រូវតាមដានបន្ត

លោកបណ្ឌិត ហ៊ុន ព័ន្ធ អ្នកស្រាវជ្រាវវប្បធម៌ Southeast Asia នៅ Royal University of Phnom Penh (RUPP) បានឱ្យដឹងថា ជម្លោះប្រភពដើមវប្បធម៌ ក្នុងតំបន់ ASEAN «ជាបាតុភូតធម្មតា ក្នុងបរិបទ globalization — ចំណុចសំខាន់ចំពោះកម្ពុជា គឺឆ្លើយតបដោយ evidence ជំនួសការ outrage»។ ទស្សនៈដែលប្រស់ជាងនេះ ស្ថិតក្នុង line ជាមួយ ការណែនាំរបស់ព្រះរាជ និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឱ្យយុវវ័យ ចែករំលែកបេតិកភណ្ឌដោយក្ដីមោទនភូមិ។

ហ្ស័រណាលីស្ត Khmer Wave Hub នឹងតាមដានថាតើអង្គការ ASEAN Heritage នឹងចូលរួមសន្ទនាជាផ្លូវការ ហើយនឹងតាមដានថាតើ យុវវ័យខ្មែរ ដែលជំនាញ content creation នឹងបន្តក្លាយជា voice ដ៏ស្ថាពរ ក្នុងការការពារ khmer traditional dress តាមប្រព័ន្ធ digital ។