ក្រសួងព័ត៌មានកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរពីការព្រមានទៅជាវិធានការរដ្ឋបាលជាក់ស្ដែង ប្រឆាំងអ្នកបង្កើតមាតិការ ២០ ខែសីហា ២០២៦

ក្រសួងព័ត៌មានកម្ពុជា ប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ថានឹងអនុវត្តវិធានការរដ្ឋបាលជាក់ស្ដែង — មិនមែនតែការព្រមានប៉ុណ្ណោះ — ប្រឆាំងអ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកឥទ្ធិពល និងអ្នកបង្កើតមាតិកា ដែលបង្ហោះខ្លឹមសាររំលោភបំពានលើ «សេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់ស្ត្រី» និង «កិត្តិយស» ក៏ដូចជារំខានដល់ប្រពៃណីវប្បធម៌ខ្មែរ។ ការប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងខ្លីក្រោយពេលដែលលោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ចេញសេចក្ដីណែនាំកាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែសីហា ឲ្យក្រសួងបញ្ហាស្ត្រីប្ដឹងតតាំងក្នុងនាមជាដើមចោទ ប្រឆាំងអ្នករំលោភបំពានតាមប្រព័ន្ធបណ្ដាញ។

ការផ្លាស់ប្តូរពីការព្រមានទៅជាវិធានការប្រត្យក្ស

តាមរបាយការណ៍ពី Cambodge Mag ចុះថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រសួងព័ត៌មានជំហានលើសពីការចេញសារព្រមានធម្មតា ហើយប្រកាសវិធានការប្រត្យក្ស។ ក្រសួងបានបញ្ជាក់ថានឹងចាត់ការជាក់ស្ដែងប្រឆាំងអ្នកបង្កើតខ្លឹមសារ ដែលបំពានច្បាប់ស្ដីពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ជាពិសេសសំណុំបញ្ញត្តិការពារ «សេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់ស្ត្រី» និង «គ្រឹះតម្លៃនៃក្រមសីលធម៌ខ្មែរ»។ ក្រសួងក៏ចេញប្រកាសថានឹងមិនទុកឲ្យ «ខ្លឹមសាររំខានដល់ការរស់នៅប្រកបដោយសន្តិភាព» ក្នុងលំហឌីជីថលខ្មែរ ដូចដែលកាសែតបរទេសបានឱ្យដឹង។

ការប្រកាសរបស់ក្រសួងព័ត៌មាននេះ ជាការបន្តស្ថានការណ៍ ដែលក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្ប៍បានអំពាវនាវកាលពីថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ឲ្យសិល្បករ និងអ្នកជំនាញខាងវប្បធម៌ ជួយការពារប្រពៃណីខ្មែរ និងឱ្យតម្លៃដល់ស្ត្រី។ ក្រសួងជាច្រើនបានចេញការព្រមានស្ដីពីមាតិកាអនឡាញ ជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា ២០២៦ ជាថ្ងៃដំបូងដែលក្រសួងព័ត៌មានបញ្ជាក់ ថាការព្រមានទាំងនោះ នឹងក្លាយជាវិធានការរដ្ឋបាលជាក់ស្ដែង។

សេចក្ដីណែនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន ពង្រឹងផ្លូវច្បាប់

កាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានដឹកនាំក្រសួងបញ្ហាស្ត្រី និងក្រុមប្រឹក្សាជាតិស្ត្រី ឲ្យចូលជាដើមចោទក្នុងករណីក្ដីប្រឆាំងបុគ្គលដែលប្រើ «ភាសារំលោភ» ដែល «បំស្ទើរ» ស្ត្រី និងក្រមសីលធម៌សង្គមខ្មែរ។ ការណែនាំនេះ ចេញតាមរបាយការណ៍ The Star ដោយលោក ហ៊ុន សែន ក៏បានទាមទារ «ដំណើរការផ្លូវច្បាប់» ប្រឆាំងអ្នករំលោភបំពាន ដោយបញ្ជាក់ថា «ការការពារអត្តសញ្ញាណខ្មែរ មិនអាចទុកឲ្យរំអិលបានឡើយ»។

ប្រភេទខ្លឹមសារដែលស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យ

ការព្រួយបារម្ភរបស់រដ្ឋាភិបាល គ្របដណ្ដប់ទៅលើចំណុចជាច្រើន ដែលកំពុងបង្ហោះលើប្រព័ន្ធបណ្ដាញ ៖

• ខ្លឹមសារដែលប្រើ «ភាសាគ្មានការគោរព» ចំពោះស្ត្រី ឬអ្នកស្ថិតក្នុងតួនាទីប្រពៃណីខ្មែរ
• ការត្រាប់ ឬ «ចម្លង» ទំនៀមទម្លាប់ ដោយខ្វះការយល់ដឹងអំពីប្រភពប្រពៃណីខ្មែរ
• ខ្លឹមសារ «ប្រឆាំង» ប្រពៃណីខ្មែរ ដែលប្រមូលការចូលចិត្ត «ច្រើន» លឿន ក្នុងទ្រង់ទ្រាយ «ការផ្ទុះ» virality
• ខ្លឹមសារ លើ TikTok YouTube Instagram និង Facebook ដែល «រំខានដល់ច្បាប់» និងក្រមមនោសញ្ចេតនាសង្គម

ផែនការ ៣០ ថ្ងៃ — ប្លង់ «ក្របខ័ណ្ឌ» ជាក់ស្ដែង

យោងតាម Cambodge Mag ក្រសួងព័ត៌មានបញ្ជាក់ថានឹង «រៀបចំ» ក្រប-ច្បាប់ ក្នុងរយៈ ៣០ ថ្ងៃ ចាប់ពីការប្រកាសថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា ២០២៦ ដែលពិស្ដារ «ប្លង់» ពីអ្នកសារព័ត៌មានដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណ ទៅដល់ «អ្នកឥទ្ធិពលឌីជីថល» ទំព័រ TikTok YouTube Instagram និង Facebook ។ ការបញ្ជាក់ «ព្រំដែន» ច្បាស់ ស្ដីពី «ការរំលោភ» ជាក់ស្ដែង ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹង «ចេញ» ក្នុងរយៈ ៣០ ថ្ងៃដែរ។

ផលប៉ះពាល់ទៅលើអ្នកបង្កើតខ្លឹមសារ Gen Z ខ្មែរ

ការប្រកាសទាំងនេះ ត្រូវបានតាមដានដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ពីចំណោម Gen Z ខ្មែរ ដែលបានប្រើ TikTok និង Instagram ជាវេទិការបញ្ចេញមតិ និងបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ។ ការត្រួតពិនិត្យ «ការប្រឆាំងប្រពៃណី» ថ្មីនេះ ទំនងជានឹងប៉ះពាល់ ៣ ក្រុម ៖ ទីមួយ អ្នកឥទ្ធិពលដែលបង្ហោះខ្លឹមសារ satire ស្ដីពីប្រពៃណី ទីពីរ អ្នករចនាម៉ូតដែលលាយ «ស្ទាយ Gen Z» ជាមួយធាតុប្រពៃណី ទីបី អ្នកផ្ដល់ comment ស្ដីអំពី «ស្ត្រី»។ ការបង្ហោះ «ផ្ទុះ» ភ្លាមៗ ក៏ដូចជា ការភ្ញាក់ឡើងវិញខាងសិល្បៈខ្មែរ ដែលនៅតែ «ផ្ទុះ» ក្នុងខែ ២០២៦ ស្ថិតក្រោម «ទំហំ» ព្រំដែន ថ្មីរបស់ក្រសួង ។

ការមើលទៅមុខ — «ករណី» ដំបូងនឹងកំណត់ «ទំហំ» ច្បាប់

ការប្រកាសថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា ២០២៦ ជំហានដ៏ «ធំ» — ចាកចេញពី «ការព្រមាន» ទៅ «ការចាត់ការ» ។ «ករណី» ដំបូង ដែលផ្ដល់ «ការចាត់ការ» ជាក់ស្ដែង នឹងជា «ស្ថានភាព» ដ៏ «ប្រាកដ» ស្ដីអំពី «ព្រំដែន» ។ អ្នកតាមដានស្ថានការណ៍ ចង់ឃើញ ៣ ចំណុច ៖ ១) ព័ត៌មានជាក់ស្ដែង ស្ដីអំពី «ព្រំដែន» ចំណាត់ការ ២) «ករណី» ដំបូង ជាក់ស្ដែង ៣) ការ «ពន្យល់» ស្ដីអំពី «ការការពារ-ការបញ្ចេញមតិ» ក្នុងក្របខ័ណ្ឌ «ការការពារ-វប្បធម៌» ។ ស្ថានការណ៍ «ផ្លូវការ» — «ការចាត់ការ» — «ដំណើរ» ។